و حضرت صادق عليه السلام فرمودند : از براى جاهل هفتاد گناه آمرزيده مىشود پيش از آنكه از براى عالم يك گناه آمرزيده شود « 1 » . و بر عابد پرهيزكار لازم است كه بداند كه هر عالمى كه به سبب علم تقدّم بر او دارد « 2 » سزاوار نيست كه تكبّر بر آن عالم كند زيرا كه عابد فضيلت علم را دانسته و هم‌چنان كه ممكن است علم بر عالم حجّتى شود و ضرر به وى رساند ممكن است كه وسيلهء نفع او و كفّارهء گناهانش « 3 » شود ، به درستى كه عملهاى نيكو كفّارهء گناهان مىشود . و هركه عالم نيست حال او بر او پوشيده است و مدار در نجات بر خاتمه است . و بر عابد واجب است كه اگر كسى را ببيند كه از او بدتر است بگويد : شايد او نجات بيابد « 4 » و من هلاك شوم ! پس بايد كه « 5 » آن كس را از خود بدتر نداند و از عاقبت خود ترسان باشد و بگويد : شايد نيكى آن كس پنهان باشد ! و اين از براى او بهتر است . و بگويد كه : من نادانم ، شايد در او خُلق خوبى باشد در ميانهء او و ميان خدا و « 6 » خداى عزّ وجلّ رحم به آن و قبول توبهء او را بكند و عاقبت حال او را به بهترين عملها ختم كند ! و بگويد كه : نيكى من ظاهر است و اين از براى من بدتر است از آن راه كه ايمن نيستم كه طاعتى را كه ظاهر ساخته‌ام آفتها داخلِ آن شده باشد و آنها را باطل كرده باشد ! و مجمل كلام آنكه هركه تجويز كند كه در نزد خدا شقى باشد و تقدير الهى به « 7 » شقاوت آن سبقت گرفته باشد ديگر گنجايش ندارد كه به هيچ حالى « 8 » تكبّر كند . بلى ،

--> ( 1 ) . تفسير القمي 2 : 146 . الكافي 1 : 47 ح 1 . ( 2 ) . a + و . ( 3 ) . گناهانش / s گناهايش . ( 4 ) . بيابد / a يابد . ( 5 ) . a s - كه . ( 6 ) . a s - خدا و . ( 7 ) . به / a s بر . ( 8 ) . حالى / a حالتى .